You are using an older browser. Most features of this Web Gallery are not available.

 

biografie

galeria obrazów

  

 

Juliusz Kossak (1824 - 1899)

juliusz kossak

 

Juliusz Kossak, herbu Kos (ur. 15 grudnia 1824 w Nowym Wiśniczu, zm. 3 lutego 1899 w Krakowie) – polski malarz, rysownik i ilustrator.

Ojciec Juliusza, Michał Kossak (zm. 1833), był właścicielem niewielkiej wsi Knihinin pod Stanisławowem i sędzią, kolejno w: Stanisławowie, Wiśniczu i Lwowie. Matka Antonina pochodziła z rodziny Sobolewskich. Juliusz miał dwóch młodszych braci, Leona i Władysława. Od wczesnego dzieciństwa Juliusz mieszkał we Lwowie. Nauki pobierał w szkole Ojców Bazylianów; na wyraźną prośbę matki, ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim. Równocześnie uczył się malarstwa u Jana Maszkowskiego, cenionego lwowskiego pedagoga. Pierwszym mistrzem i doradcą młodego Juliusza był malarz koni, akwarelista Piotr Michałowski.

W 1844 roku Kossak, dzięki znajomości i protekcji Gwalberta Pawlikowskiego oraz Kazimierza i Juliusza Dzieduszyckich, wszedł w środowisko ziemiańskie. Zaczął swoją drogę artystyczną do sławy. Miał wielu mecenasów, a przebywając w ich dworach obserwował życie arystokracji, malował sceny polowań, portrety, konie, stadniny. W 1855 roku, poślubił Zofię Gałczyńską i wkrótce potem młode małżeństwo wyjechało do Paryża, gdzie przez pięć lat Kossak samodzielnie studiował zbiory muzealne.

W Paryżu przyszli na świat wszyscy trzej synowie Juliusza: bliźniacy Wojciech i Tadeusz (w noc sylwestrową 1856/1857, stąd różnica w datach urodzenia) oraz młodszy Stefan (1858) Ojcem chrzestnym najstarszego – Wojciecha, został przyjaciel malarza, znany batalista francuski, Horacy Vernet.

W 1860 roku Kossak przyjął propozycję kierowania działem artystycznym Tygodnika Ilustrowanego. Powrócił do kraju i zamieszkał w Warszawie. Do roku 1868 zajmował się głównie pracą ilustratora i malowaniem scen batalistyczno - historycznych. Zainteresowanie sztuką europejską, dalsza chęć kształcenia i kontaktów z innymi malarzami przywiodły Kossaka do Monachium. Po niespełna rocznym pobycie w środowisku malarskim, w tym znaczącym ośrodku artystycznym, gdzie malował w pracowni Franciszka Adama obok Józefa Brandta, powrócił do kraju i osiedlił się wraz z rodziną w Krakowie. Wtedy właśnie kupił dworek, początkowo zwany Wygodą, później Kossakówką (Kossakowie mieli już wówczas pięcioro dzieci, oprócz synów, dwie córki, Zofię i Jadwigę). Głównym powodem opuszczenia Warszawy była niechęć do kształcenia synów w szkole zrusyfikowanej w ramach represji po powstaniu styczniowym.

Słynny krakowski dom Juliusza był miejscem spotkań towarzyskich elity artystycznej Krakowa. Bywali tam, m.in.: Adam Asnyk, Henryk Sienkiewicz, Stanisław Witkiewicz, Józef Chełmoński i wielu jeszcze innych, znanych artystów malarzy, pisarzy i aktorów. Juliusz Kossak angażował się w działalność kulturalną: Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, krakowskiego oddziału Muzeum Narodowego, komitetu organizacyjnego obchodów 50 lecia pracy Józefa Ignacego Kraszewskiego, Koła Artystyczno-Literackiego. W 1880 roku został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu cesarza Franciszka Józefa. Malował i mieszkał do końca życia w Kossakówce.

 

Dzieła Juliusza Kossaka to głównie akwarele wielkich rozmiarów, o jasnym kolorycie i doskonałej kompozycji, grafiki, a także ilustracje do książek i czasopism. Wszystkie są dowodem fascynacji malarza przyrodą, folklorem, obyczajowością. Wychowany w duchu patriotyzmu, ukształtowany przez romantyzm, miał potrzebę spełnienia misji. Poprzez tematykę swoich obrazów chciał zainteresować Polaków - pozbawionych w okresie rozbiorowym własnej ojczyzny - historią i przeszłością. Sięgał do tematyki historyczno-rodzajowej - "ku pokrzepieniu serc" Uważany jest za twórcę polskiego malarstwa batalistycznego, mistrza techniki akwarelowej, klasyka malarstwa literackiego. Ulubionym tematem sztuki Juliusza Kossaka były sceny z rycerskiej przeszłości Polaków, a wyjątkowe miejsce w jego twórczości zajmują kompozycje, w których głównym podmiotem jest koń. Od roku 1854 wystawiał w Polsce i za granicą, w samym Krakowie 207 obrazów.

Najważniejsze dzieła o treści historycznej: Żółte Wody, Rycerze przed bitwą, Stadnina Mohorta, Sobieski pod Wiedniem, Rodakowski pod Custozzą, Czarniecki pod Płockiem, Elekcja Jana Kazimierza, Chodkiewicz pod Smoleńskiem, Wjazd cesarza Franciszka Józefa do Krakowa, Król Władysław pod Płowcami, Chmielnicki i Tuhaj Bej, Bitwa pod Zborowem i in.

Cykle, obejmujące dzieje rodzin: Fredrów, Gniewoszów, Tyszkiewiczów, Lipskich, Morstinów i in.

Sceny rodzajowe: Jarmark koński w Krakowie, Omnibus warszawski, Wesele krakowskie, Czwórka, Polowanie w zimie, Polowanie w Karpatach, Polowanie w Rusiatyczach, Polowanie na wilki, Mohort prezentujący stadninę (1858), Amazonka i Portret konny Władysława Rawicza (1868), Myśliwy z ogarami (1869), Wyjazd na polowanie (1876), Odsiecz Smoleńska (1879), prawdziwe arcydzieło akwarelowe Stadnina na Podolu (1886), Stadnina na łące (1891) i in.

Prtrety: hrabiego Łubieńskiego z córką, hrabiego Rzewuskiego, generała J. Kruszewskiego, ks. Sanguszki, hr. J. Dzieduszyckiego i in.

Ilustracje do dzieł: Adama Mickiewicza, Henryka Sienkiewicza, Wincentego Pola, Pamiętników Jana Chryzostoma Paska i in.

Projekty medali dla pracowni Kurnatowskiego w Krakowie: medal na jubileusz odsieczy Wiednia w roku 1883, medal Kościuszki (1894), Rzeź krożańska (1893) i medal J.H. Dąbrowskiego.

Potomstwo artysty:

  • Urodzeni w Paryżu:

Syn - starszy z bliźniaków - Wojciech (ur. 1856)

Syn - młodszy z bliźniaków - Tadeusz (ur.1857)

Syn - Stefan (ur. 1858)

  • Urodzone w Warszawie:

Córka - Zofia (ur.1861), późniejsza Kazimierzowa Romańska

Córka - Jadwiga (ur. 1865) później żona Zygmunta Unruga

 

juliusz kossak

do strony głównej